ครูจุ๋มสอนศิลป์….

พิมพ์ภาพ

การพิมพ์ภาพ

การพิมพ์ภาพ  เป็นการออกแบบผลงานศิลปะโดยการนำแม่พิมพ์ทาสี  แล้ว พิมพ์ลงบนพื้นที่รองรับ  หรือนำพื้นที่รองรับมากดลงบนแม่พิมพ์

แม่พิมพ์แบ่งเป็น  ๒  รูปแบบ

๑.  แม่พิมพ์รูปแบบเดิมของวัสดุ

๒. แม่พิมพ์รูปแบบที่สร้างขึ้นใหม่

๑.  แม่พิมพ์รูปแบบเดิมของวัสดุ คือ การพิมพ์ภาพโดยนำวัสดุแม่พิมพ์ที่มีรูปแบบเดิม  มาประกอบการสร้างภาพพิมพ์  เช่น  นำใบไม้มาเป็นแม่พิมพ์  สร้างภาพดอกไม้

วัสดุแม่พิมพ์รูปแบบเดิม  มี  ๒  ประเภท

๑.      วัสดุธรรมชาติ  ได้แก่  ส่วนต่างๆ  ของพืชและสัตว์

แม่พิมพ์จากพืช เช่น  กิ่งไม้  ใบไม้  ดอก  ผลของพืช  เป็นต้น

แม่พิมพ์จากสัตว์ เช่น  เปลือกหอย  ก้างปลา  เป็นต้น

๒. วัสดุที่มนุษย์สร้างขึ้น  ได้แก่  หวี  ฝาน้ำอัดลม  เชือก  เป็นต้น

๒. แม่พิมพ์รูปแบบที่สร้างขึ้นใหม่ แม่พิมพ์ที่สร้างขึ้นใหม่

ได้จากการนำวัสดุเนื้ออ่อน หรือเนื้อแข็ง มาแกะสลัก

การสร้างแม่พิมพ์จากการแกะสลัก  มี  ๒  ลักษณะ

๒.๑  แม่พิมพ์จากส่วนนูน

๒.๒  แม่พิมพ์จากส่วนร่อง

๒.๑  แม่พิมพ์จากส่วนนูน การแกะให้รูปทรงของแม่พิมพ์ที่ต้องการพิมพ์เป็นส่วน นูน  โดยพื้นที่รอบรูปทรงจะไม่ติดสีจากการพิมพ์

ตัวอย่างแม่พิมพ์จากส่วนนูน

วัสดุแม่พิมพ์ส่วนนูนที่มีเนื้อแข็ง ได้แก่  ไม้  พลาสติก  โลหะ  เป็นต้น

(ใส่ภาพ)

๒.๒  แม่พิมพ์จากส่วนร่อง เป็นการแกะหรือตัดส่วนรูปทรงที่ต้องการออกจากส่วนพื้น  ภาพพิมพ์ส่วนร่องจะได้ภาพจากสีที่ขังอยู่ตามร่องที่แกะหรือตัดออก  การพิมพ์จากส่วนร่องตรงข้ามกับการพิมพ์จากส่วนนูน

ตัวอย่างแม่พิมพ์จากส่วนร่อง

(ใส่ภาพ)

การพิมพ์ภาพจากพื้นผิว

การพิมพ์ภาพจากพื้นผิว  เป็นการพิมพ์ภาพโดยวิธีการ  ฝน  ถูสี  ลงบนแผ่นกระดาษที่ทับแม่พิมพ์  แม่พิมพ์แบ่งเป็น  ๒  รูปแบบ

๑.  แม่พิมพ์จาก ธรรมชาติ  ได้แก่  ส่วนต่าง ๆ  ของพืช

๒. แม่พิมพ์ที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น กระดาษ  วัสดุต่าง ๆ

ตัวอย่างภาพพิมพ์โดยการฝน-ถูสี  จากแม่พิมพ์ธรรมชาติ

(ใส่ภาพ)

การปั้นและการแกะสลัก

การปั้น หมายถึง การนำเอาวัสดุที่มีเนื้ออ่อน มาบีบ ขยำ คลึง ตกแต่งให้เป็นรูปทรงตามต้องการ

การปั้นเป็นส่วนหนึ่งของงานประติมากรรม มีรูปแบบเป็น ๓ มิติ คือ มีความกว้าง  ความยาว และความหนา หรือความสูง การปั้นเป็นงานศิลปะที่ถ่ายทอดความงามที่มีรูปทรงจริง จับต้องได้ สามารถสร้างสรรค์ความงามได้อย่างหลากหลาย ลักษณะงานปั้น แบ่งออกเป็น ๓ ลักษณะ ได้แก่

๑.  รูปแบบนูนต่ำ การปั้นนูนต่ำเป็นงานปั้น ที่มีความนูนของภาพขึ้นมาจากพื้นเพียงเล็กน้อย

๒. รูปแบบนูนสูง การปั้นนูนสูง เป็นการปั้นที่มีความนูนของภาพขึ้นมาจากพื้นหลังมากกว่านูนต่ำ

๓.  รูปแบบลอยตัว เป็นการปั้นที่มาสารถมองเห็นได้รอบด้าน เป็นการปั้นที่มีความใกล้เคียงกับความเหมือนจริงมาก เช่น อนุสาวรีย์  พระพุทธรูป  เป็นต้น

การปั้นกับชีวิตประจำวัน

การปั้น เกิดขึ้นจากการพัฒนาความคิดของมนุษย์อย่างต่อเนื่อง เพื่อความสะดวกในการดำรงชีวิต จะประดิษฐ์สิ่งของเครื่องใช้ขึ้นมาจากการปั้นรูปแบบต่าง ๆ เช่น

๑.      เครื่องใช้ในครัวเรือน ไดแก่ หม้อ จาน ชาม ไห

๒.    เครื่องใช้ภายนอกครัวเรือน ได้แก่ โอ่ง กระถาง

๓.     เครื่องตกแต่งบ้าน ได้แก่ แจกัน โถ ตุ๊กตา อุปกรณ์ตกแต่งสวน เป็นต้น

การแกะสลักวัสดุเนื้ออ่อน แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท

๑.      วัสดุจากธรรมชาติ ได้แก่ ผัก ผลไม้ ต่าง ๆ เช่น ฟักทอง  แตงกวา แครอท แฟง แตงโม ฝรั่ง มะละกอ เป็นต้น

๑.๑  การแกะสลักเป็นลวดลาย คือ การเจาะ เซาะ ขุดบนผิววัสดุเนื้ออ่อนให้เป็นลวดลาย

๑.๒  การแกะเป็นรูปทรงต่าง ๆ คือ การแกะเอาบางส่วนของวัสดุออกยังคงรูปทรงเดิมของวัสดุ หรือแกะ ขุด ตัด วัสดุให้เป็นรูปแบบใหม่ แต่งเติมจินตนาการ เพื่อให้เกิดความงาม โดยไม่มีเค้าโครงเดิมของวัสดุ

๒.  วัสดุที่มนุษย์สร้างขึ้น ได้แก่ เทียนไข สบู่ การแกะสลักเทียนไข เป็นศิลปะที่ประดิษฐ์ผลงานในการผสมผสานระหว่างศาสนากับงานวิจิตรศิลป์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการสืบสานศิลปวัฒนธรรมไทย และพระพุทธศาสนา การแกะสลักสบู่เพื่อใช้ในการตกแต่งต่าง ๆ

ศิลปะกับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ศิลปะกับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

สิ่งแวดล้อมรอบตัวเรา แบ่งออกเป็น ๒ ลักษณะคือ สิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้นมา มีความสวยงามที่สังเกตรับรู้ได้ด้วยการมองเห็น ซึ่งสามารถถ่ายทอดความงดงามออกมาในรูปแบบของศิลปะ โดยนำองค์ประกอบของทัศนธาตุ ได้แก่ เส้น รูปร่าง รูปทรง สี และลักษณะพื้นผิว มาสร้างงานเช่น เขียนภาพจากธรรมชาติ สร้างสีขึ้นมาจากการเลียนแบบสีจากธรรมชาติ เขียนภาพเสมือนจริง เป็นต้น

สีและวรรณะของสี

สีเป็นทัศนธาตุ  และเป็นองค์ประกอบสำคัญในการสร้างสรรค์งานศิลปะ  สีมีอิทธิพลต่ออารมณ์   ความรู้สึกของมนุษย์  สามารถเสริมสร้างและเปลี่ยนแปลงอารมณ์ความรู้สึกได้  ผู้สร้างสรรค์งาน  ศิลปะ มีความรู้ความเข้าใจ  และนำสีไปใช้ให้ถูกต้องเหมาะสม  ในการถ่ายทอดผลงานที่สวยงาม สามารถดึงดูดความรู้สึกของผู้ชม หรือผู้พบเห็น

สีจากธรรมชาติ ได้แก่  สีของก้อนหิน  แร่ธาตุ  ท้องฟ้า  ผลไม้  สัตว์  แมลง  พืช  น้ำทะเล

สีของดอกไม้  ใบไม้  เปลือกไม้  เช่น  สีน้ำเงินครามจากดอกอัญชัน  สีเขียวจากใบเตย  และสีต่างๆ   จากเปลือกไม้ที่นำมาย้อมผ้า

วรรณะของสี

วรรณะของสี คือสีในวงจรสี  ๑๒  สี  ซึ่งมีน้ำหนักของสีต่างกัน  อันเกิดขึ้นตามกฎของสี

ธรรมชาติ  ที่ให้ความรู้สึกการรับรู้จากการมองเห็น  แบ่งเป็น  ๒ วรรณะ

๑. สีวรรณะร้อน  (Warm Tone Colures)

เป็นกลุ่มสีที่รับรู้จากการมองเห็น  ทำให้เกิดความรู้สึกร้อนแรง  ตื่นเต้น  ตื่นตัว  ได้แก่  สีเหลือง   สีส้ม  สีส้มแดง  สีแดง  สีม่วง

๒. วรรณะสีเย็น  (Cool Tone Colures)

เป็นกลุ่มสีที่รับรู้จากการมองเห็น  ทำให้เกิดความรู้สึกสดชื่น  ร่มเย็น  สงบ  เบิกบาน  ได้แก่

สีเหลือง  สีเขียวเหลือง  สีเขียว  สีเขียวน้ำเงิน  สีน้ำเงิน  และ   สีม่วงน้ำเงิน  สีม่วง

ส่วนสีม่วงและสีเหลือง พบได้ทั้งสีวรรณะร้อน และสีวรรณะเย็น เราเรียกสีลักษณะนี้ว่า สีวรรณะกลาง คือ สามารถอยู่ได้ทั้ง ๒ วรรณะ

วรรณะของสีกับการวาดภาพ

ในธรรมชาติสิ่งแวดล้อมรอบตัวเรา โอบอุ้มไปด้วยสีสันจากธรรมชาติ สลับผลัดเปลี่ยนไปด้วยการเวลา หากเราได้ใกล้ชิดกับธรรมชาติ เราจะรับรู้ถึงความงาม ความสดชื่น ความเบิกบาน

การสร้างสรรค์ผลงานวาดภาพที่เลียนแบบธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมก็สามารถทำให้เรา และผู้ชมผลงานรับรู้ถึงความงาม โดยการแต่งแต้มสีสันวรรณะของสี เพื่อถ่ายทอดความรู้สึก จากการรับรู้ทางการมองเห็น ให้เกิดความงามทางทัศนศิลป์

น้ำหนักของสี

น้ำหนักอ่อนแก่ของสี  หมายถึง  ระดับน้ำหนักของสีอ่อนเปลี่ยนไปจนถึงสีเข้ม  แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ

๑.  น้ำหนักอ่อนแก่ของสีหลายสี

น้ำหนักอ่อนแก่ของสีหลายสี  หมายถึง  น้ำหนักของสีอ่อนเรียงไปจนถึงเข้มในวงจรสี

๒. น้ำหนักอ่อนแก่ของสี สีเดียว

น้ำหนักอ่อนแก่ของสี สีเดียว  หมายถึง  น้ำหนักของสีอ่อนไปจนถึงสีเข้มโดยนำสีที่อยู่ใน

วงจรไปจนถึงสีเข้ม โดยนำสีที่อยู่ในวงจรสีมาทำให้เกิดน้ำหนักอ่อนแก่ ด้วยวิธีผสมสีขาว สีดำ หรือผสมน้ำ เข้าด้วยกัน

การใช้น้ำหนักอ่อน เข้ม ของสีหลายสี

การสร้างผลงานทัศนศิลป์  สามารถสร้างระยะของภาพได้ เป็น  ๓  ระยะ  คือ

๑.       ระยะใกล้  คือ  จุดที่มองเห็นภาพได้ชัดเจน

๒.     ระยะกลาง  คือ  จุดที่มองเห็นภาพได้ถัดไปจากระยะใกล้

๓.      ระยะไกล  คือ  จุดที่มองเห็นภาพห่างออกไปไกลจาก ระยะแรก

การใช้น้ำหนักอ่อน  เข้มของสี  สร้างระยะของภาพทำให้ภาพดูสวยงามสมจริงมากขึ้นโดย

ใช้น้ำหนักอ่อนของสีสร้างภาพระยะไกล  แล้วใช้น้ำหนักเข้มของสีสร้างภาพระยะใกล้

จังหวะ

จังหวะในทางศิลปะ  หมายถึง  จังหวะในการมองเห็นเกิดขึ้นจากการรับรู้ การจัดวางทัศนธาตุ  ให้เป็นระเบียบ  สัมพันธ์ต่อเนื่องกันเป็นลำดับการเคลื่อนไหว  จากความรู้ทางการเห็น  การจัดช่วงจังหวะความห่าง  ความสัมพันธ์ต่อเนื่องที่สม่ำเสมอ  และไม่สม่ำเสมอของ ทัศนธาตุ  เป็นการจัดวางตำแหน่งของภาพให้เกิดความกลมกลืน  ลงตัว  สวยงามของการสร้างสรรค์ความงามทางศิลปะ  แบ่งออกเป็นประเภท  ดังนี้

การจัดวางตำแหน่งของภาพ

การจัดวางตำแหน่งของภาพ  คือ  การนำเอาทัศนธาตุมาประกอบเข้าด้วยกัน     จนเกิด           ความพอดีเหมาะสม  กลมกลืนสวยงาม  มีองค์ประกอบทางศิลปะ  จากความสมดุลของภาพ  จุดเด่นของภาพ  ตำแหน่ง  และจังหวะในการจัดวางภาพ

การจัดวางภาพมีความสำคัญที่สามารถสร้างสรรค์ความงามที่มีคุณค่า  สื่อความหมาย

ความคิด  จินตนาการของผู้สร้างผลงาน  เกิดความสุขประทับใจทางสุทรียภาพต่อชมผลงาน

ความสมดุลของภาพ

ความสมดุลของภาพสามารถสร้างให้ภาพเกิดความสมดุลเท่าๆ กันภายในภาพได้  หรือไม่มีความสมดุล  แต่ถ่วงน้ำหนักกันภายในภาพ ทำให้การมองเห็นความงามทางภาพถ่ายทอดความคิดสร้างสรรค์

ทัศนธาตุสร้างสรรค์งานศิลปะ

ทัศนธาตุ หมายถึง  ส่วนประกอบพื้นฐาน  ที่ทำให้เกิดผลงานศิลปะต่าง ๆ  ได้แก่  จุด  เส้น  รูปร่าง  รูปทรง  นำหนักของแสงและเงา  สี  และลักาณะพื้นผิว  การนำทัศนธาตุมาประกอบกับการวางภาพตามหลักการจัดองค์ประกอบทางศิลปะจะทำให้เกิดผลงานรูปแบบต่าง ๆ ตามความต้องการ

เส้น หมายถึง  การเรียงกันของจุดอย่างมีระเบียบ  มีความยาว  มีทิศทาง  หรือเกิดขึ้นด้วยการใช้วัสดุ  ขีด  ลาก  เขียนลงบนระนาบพื้นผิวต่าง ๆ  เส้นสามารถสื่อความหมาย  ถ่ายทอดถึงอารมณ์  ความรู้สึกได้  เช่น  เส้นตรง  ให้ความรุ้  แข็งแรง  มั่นคง  รุ่งเรือง  เส้นตรงแนวนอน  ให้ความรู้สึกสงบ  ผ่อนคลาย  เส้นโค้ง ให้ความรู้สึก เคลื่อนไหว  นุ่มนวล  อ่อนช้อย  ส่วนเส้นหยัก  ให้ความรู้สึกเคลื่อนไหวรุนแรง ขัดแย้ง

รูปร่างทางศิลปะ หมายถึง  เส้นรอบนอกของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง  ที่เกิดจากเส้นเป็นภาพ ๒  มิติ มีความกว้าง มีความยาว

รูปทรง หมายถึง  โครงสร้างที่มีลักษณะ ๓ มิติ  สามารถองเห็นทั้งความกว้าง  ความยาว  ความหนา หรือความลึกของภาพ

น้ำหนักของแสงและเงา หมายถึง  ระดับความอ่อน  แก่  บริเวณพื้นผิวของวัตถุที่กระทบแสงสว่างจากการมองเห็น  การวาดภำพแสดงน้ำหนักของแสงและเงา  บริเวณพื้นผิวของวัตถุส่วนที่กระทบแสงจะแสดงค่าน้ำหนักอ่อน  ส่วนของวัตถุที่ไม่กระทบแสง  จะเกิดบริเวณเงาของวัตถุที่บังแสง จะแสดงค่าน้ำหนักแก่

พื้นผิว หมายถึง  ลักษณะพื้นผิวของสิ่งต่าง ๆ รอบตัวเราที่มองเห็นหรือสัมผัสได้ และบอกความรู้สึกของลักษณะพื้นผิว  เช่น  หยาบ  เรียบ  ขรุขระ  มันวาว  เป็นต้น

สี หมายถึง  สีสรรตามธรรมชาติ  และสีที่เกิดจากมนุษย์สร้างขึ้น

ยินดีต้อนรับสู่เวบครูจุ๋ม

สวัสดีนักเรียนทุกคน ครูจุ๋มยินดีที่นักเรียนเข้ามาเยี่ยมชม เวบนี้เป็นสื่อกลางสำหรับนักเรียนที่สามารถค้นคว้าดูตัวอย่างในงานศิลปะ เพื่อเป็นแนวทางในการศึกษาหาความรู้ โดยครูจุ๋มจะพยายามรวบรวมผลงานของผู้มีความรู้ และนำเวบไซด์ที่ให้ความรู้มาให้ เพื่อเป็นการลดเวลาในการค้นหาของนักเรียน  จึงขอให้นักเรียนติดตามเวบนี้ต่อไปนะค่ะ